English
Gösterim: 56
Sınav Temelli Ölçme–Değerlendirme ve Sürekli İyileştirme Kılavuzu
1. Amaç
Bu kılavuzun amacı; derslerde yapılan vize, final ve bütünleme sınavlarının, program hedefleri ve program çıktıları ile ilişkilendirilerek analiz edilmesini, elde edilen bulgular doğrultusunda somut iyileştirme aksiyonlarının alınmasını ve bu aksiyonların sınavı sonuçları ile etkisinin ölçülmesini sağlamaktır. Bu süreç, programımızın kalite güvencesi yaklaşımı doğrultusunda ölç–değerlendir–iyileştir–yeniden ölç döngüsünü esas almaktadır.
2. Temel İlke
Her sınav sorusu Form 3. Boş Sınav Kağıdı formu aracılığıyla ilgili ders öğrenim çıktısı ve ilgili öğrenim çıktısına hizmet eden konunun anlatımının yapıldığı hafta ile ilişkilendirilmek zorundadır. Bu ilişkilendirme yapılmadan sınav uygulanamaz.
3. Vize (Ara Sınav) Sonrası Yapılacak İşlemler
Vize sınavı sonrasında öğretim elemanı; Form 4 – Sınav Öğrenim Çıktıları Analizi Formu’na öğrenci bazlı soru puanlarını girer. Her sorunun ortalama puanını hesaplar. Sorunun karşılık geldiği öğrenim çıktısını belirtir.
Form 5 – Ders Sınav Değerlendirme Formu ile sınav ortalamasını, başarı oranını, standart sapmayı ve en yüksek / en düşük notu analiz eder.
Sorulardan alınan ortalama puanlar dikkate alınarak şu değerlendirme kriterleri dikkate alınmalıdır.
- %90 ve üzeri başarı → Çıktı büyük ölçüde kazanılmıştır.
- %70–90 arası → Kısmi kazanım, bireysel çalışma gerekir.
- %50–70 altı → Geri bildirim verilmeli, kritik iyileştirme gerektirir.
- %50 ve altı → Öğrenci başarısızlığını ve konunun anlaşılmadığını ifade eder.
Öğretim elemanı şu sorulara yazılı cevap vermelidir: Hangi öğrenim çıktıları beklenen düzeyin altında kalmıştır? Hangi konularda kavramsal eksiklik vardır? Öğretim yöntemi mi, soru tipi mi, içerik yoğunluğu mu etkilidir? Bu değerlendirme mutlaka raporlanmalıdır.
4. Vize Sonrası Zorunlu Aksiyon Planı
Vize sınavının analizinden sonra yalnızca tespit yapılmamalı; mutlaka somut aksiyon alınmalıdır. Her aksiyon için hangi öğrenim çıktısına yönelik olduğu, hangi hafta uygulanacağı (8–14. haftalar arası), beklenen iyileşme hedefi (% artış gibi) bilgileri belirtilmelidir. Öğretim elemanı aşağıdaki yöntemlerden uygun olanları seçerek yazılı aksiyon planına dahil etmelidir:
- İlave konu tekrarı (planlı ders saati içinde)
- Ek uygulama / problem çözüm oturumu
- Laboratuvar veya saha uygulaması
- Örnek olay analizi
- Küçük grup çalışması
- Bireysel geri bildirim görüşmeleri
- Ek çalışma dokümanı paylaşımı
- Mini quiz uygulaması
5. Final Sınavı ile Etki Ölçümü
Final sınavı yalnızca dönem sonu değerlendirmesi değildir; aynı zamanda vize sonrası alınan aksiyonların etki ölçüm aracıdır. Final sonrasında tekrar Form 4 doldurulur, vize ile final arasındaki çıktı bazlı başarı oranları karşılaştırılır ve özellikle vizede düşük çıkan çıktılar analiz edilir. Etki analizi sonrası yapılması beklenen örnek geri bildirim örneği aşağıdaki şekilde olmalıdır.
- Vizede düşük çıkan öğrenim çıktısında başarı artmış mı?
- Artış oranı nedir?
- Hedeflenen % artış gerçekleşmiş mi?
- Alınan aksiyon yeterli olmuş mu?
Örneğin:
- Vizede %48 olan çıktı → Finalde %68 olmuşsa → %20 artış sağlanmıştır.
- Artış sağlanmadıysa → yöntem değişikliği planlanır.
6. Sürekli İyileştirme Raporu
6.1. Ders Bazlı Süreç
Her ders için dönem sonunda kısa bir “Ders İyileştirme Özeti” hazırlanır. Vize bulguları, alınan aksiyonlar, final sonuçları, etki değerlendirmesi, bir sonraki dönem için planlanan değişiklikler ders dosyasına eklenir ve program düzeyinde değerlendirilir.
6.2. Program Düzeyinde Değerlendirme
Ders bazlı hazırlanan tüm iyileştirme raporları dönem sonunda Program bünyesinde oluşturulan Eğitim-Öğretim Performansı Ölçme, Değerlendirme ve Geliştirme Komisyonu taradından program düzeyinde toplanır.
Bu raporlar, program çıktıları gerçekleşme düzeyi, dersler arası başarı dağılımı, tekrarlayan zayıf alanlar, öğretim yöntemlerinin etkinliği, ölçme-değerlendirme sisteminin yeterliliği açısından bütüncül olarak analiz edilir. Komisyon, dönem sonu değerlendirme raporunu hazırlayarak Bölüm Başkanlığına sunar.
6.3. Kurumsal Düzeyde İyileştirme Aksiyonları
Program düzeyinde yapılan analizler sonucunda hazırlanan komisyon raporu, Bölüm Başkanlığı tarafından değerlendirilerek kurumsal düzeyde iyileştirme kararlarına dönüştürülür. Böylece iyileştirme süreci yalnızca ders bazında değil, programın tüm akademik ve fiziksel bileşenlerini kapsayan bütüncül bir yaklaşımla ele alınmış olur. Bu kapsamda;
- Ders içeriklerinin güncellenmesi,
- Program öğrenim çıktılarının revize edilmesi,
- Kredi ve AKTS düzenlemelerinin yapılması,
- Derslerde kullanılan öğretim yöntemlerinin çeşitlendirilmesi,
- Uygulama ağırlığının artırılması,
- Yeni öğretim teknolojilerinin entegrasyonu,
- Ders materyallerinin zenginleştirilmesi,
- Laboratuvar, uygulama ekipmanı ve teknik donanım gibi eğitim altyapısına yönelik geliştirmeler,
- Öğretim elemanlarının hizmet içi eğitim, alan uzmanlığı geliştirme faaliyetleri
4. Döngünün Tamamlanması
Alınan kurumsal kararlar bir sonraki eğitim-öğretim döneminde uygulamaya geçirilir ve sonraki dönemlerde yeniden ölçme–değerlendirme süreçleri ile etkileri analiz edilir. Bu aşamada ders bazlı sınav analizleri, program çıktılarının gerçekleşme düzeyleri ve performans göstergeleri tekrar incelenerek önceki dönemle karşılaştırılır. Böylece yapılan iyileştirmelerin somut çıktılara ne ölçüde yansıdığı ortaya konur. Bu sistematik yaklaşım sayesinde süreç; Ölç → Değerlendir → Karar Al → Uygula → Yeniden Ölç mantığıyla işler. Süreç, veriye dayalı karar alma anlayışı doğrultusunda her dönem yeniden gözden geçirilerek eğitim-öğretim faaliyetlerinin sürekli geliştirilmesini sağlamaktadır.
